Zanieczyszczenia wód

Opublikowane przez Eco Chemia

Ponad dwie trzecie powierzchni naszej planety stanowi woda. Wraz ze wzrostem populacji ludzie potrzebują jej coraz więcej – ilość wody na Ziemi nie zmienia się, za to jej jakość i czystość drastycznie spada. Gorsza jakość wody jest bezpośrednio spowodowana ludzką działalnością i to my jesteśmy odpowiedzialni za powstałe zanieczyszczenia, które stanowią problem dla całej planety.

Co oznacza zanieczyszczenie?

O zanieczyszczeniu mówimy zwykle wtedy, gdy jedna lub więcej substancji występuje w wodzie w stężeniu lub ilości powodującej problemy u roślin, zwierząt i ludzi. Zbiorniki wodne, takie jak oceany, rzeki, jeziora, są w pewnym stopniu zdolne do samooczyszczania się. Jeżeli jednak zbyt wiele substancji dostanie się do ich systemu, mogą wyrządzić ogromne, nieodwracalne szkody. Wszystko zależy więc od ilości.

Źródło: https://www.slideshare.net/TaherKD/water-pollution-48195641

Przyczyny zanieczyszczeń zbiorników wodnych

Większość zanieczyszczeń obecnych w wodzie nie bierze się z niej bezpośrednio, lecz pochodzi z lądu, a także z powietrza. Na przykład związki chemiczne uwalniane z wielkich kominów przemysłowych w procesie spalania dostają się do atmosfery i spadają jako deszcz z powrotem na Ziemię, zanieczyszczając rzeki, jeziora i morza (pisaliśmy o tym zjawisku także w artykule o pH). Zanieczyszczenie wody jest spowodowane wieloma czynnikami, dlatego tak trudno jest z nim walczyć. Możemy wyróżnić jednak kilka głównych źródeł zanieczyszczeń:

ŚCIEKI

W teorii ścieki są skomponowane z całkowicie naturalnych substancji, które powinny ulec biodegradacji w środowisku –  90% ich składu to woda. W praktyce jednak zawierają wiele innych substancji, takich jak np. leki (EMCDDA prowadzi teraz nawet bardzo ciekawe badania nad zawartością narkotyków w ściekach poszczególnych miast w Europie i opracowuje na tej podstawie statystyki spożycia narkotyków – okazują się być bardziej wiarygodne niż anonimowe ankiety), papier, plastik, generalnie wszystko to, co spłukujemy w toalecie, także środki czystości i detergenty. Największe niebezpieczeństwo stanowią jednak wirusy, które również wydalamy kiedy jesteśmy zakażeni.  Powoduje to, że przez kontakt z wodą zanieczyszczoną ściekami możemy zarazić się wirusem wątroby, durem brzusznym i cholerą.

Źródło: https://www.emaze.com/@AQFCTZOQ/Water-Pollution-copy1

NAWOZY

Odpowiednio przetworzone ścieki nadają się idealnie jako naturalne nawozy. Zwraca to do środowiska ważnie pierwiastki, takie jak fosfor i azot, które są roślinom potrzebne do rozwoju. Niestety, ścieki zwykle występują w dużo większej ilości niż środowisko jest w stanie przetworzyć. Chemiczne nawozy używane przez rolników również wprowadzają dodatkowe składniki odżywcze do gleby, które są wymywane wraz z deszczem i trafiają do rzek, potęgując jeszcze nawozowy efekt ścieków. Prowadzi to do eutrofizacji wód i nadmiernego rozwoju alg (HAB – harmful algal bloom), które odpowiadają za zużywanie tlenu z wody i powstawanie martwych obszarów, takich jak np. w Zatoce Meksykańskiej.

CHEMICZNE ODPADY

 Detergenty używane w gospodarstwie domowym są dosyć mało szkodliwe dla środowiska, zwłaszcza jeżeli porównamy je z substancjami takimi jak Polichlorowane Bifenyle (PCB). Są to związki o silnych właściwościach rakotwórczych, które dodatkowo ulegają bardzo powolnemu rozkładowi, wydzielając przy tym substancje o działaniu podobnym do dioksyn, powodując bardzo trudne do usunięcia skażenia wód i gleby. Były stosowane głównie w przemyśle elektrochemicznym jako płyny dielektryczne w transformatorach i materiały izolacyjne w kondensatorach. Obecnie ich użycie jest zabronione lub ściśle regulowane przez wiele krajów.

Inne niebezpieczne skażenia pochodzą od metali ciężkich, takich jak ołów, kadm i rtęć. Ołów był powszechnie stosowany jako środek przeciwstukowy w benzynie, do środowiska dostaje się też wraz z ściekami przemysłowymi. Kadm i rtęć są używane w bateriach.

Mniej znanym przykładem zanieczyszczeń są spływy powierzchniowy z autostrad (highway runoff). Autostrady są zwykle pokryte prawdziwym koktajlem chemicznym. Rozlany płyn hamulcowy, benzyna, pozostałości po zdzierających się oponach i spaliny osiadają się na jej powierzchni. Podczas opadów deszczu są one wymywane i spływają do wód gruntowych i pobliskich zbiorników wodnych. Szacuje się, że spływ z autostrad dużego miasta w ciągu jednego roku generuje takie samo zanieczyszczenie jak wyciek ropy z tankowca.

ZANIECZYSZCZENIE ROPĄ

Wycieki ropy to zwykle bardzo spektakularne katastrofy o których słyszymy w mediach. Jedną z najbardziej pamiętnych była katastrofa tankowca Exxon Valdez u wybrzeży Alaski, podczas którego wyciekło do 35 milionów galonów surowej ropy naftowej i spowodowało skażenie 1900 km lini brzegowej Alaski. Ostatnio głośno też było o tragedii na platformie Deepwater Horizon, którą uważa się za największą katastrofę ekologiczną w historii USA. Tak naprawdę tego typu wycieki stanowią tylko ułamek wszystkich zanieczyszczeń wód. Może wydawać się to zaskoczeniem, ale tylko 12% ropy która dostaje się do oceanu pochodzi z wycieków z tankowców.  70% zanieczyszczeń wód ropą bierze się z dużo niebezpieczniejszych wycieków do gleby (świetnie opisał ten problem Artur Domosławski w swojej książce „Śmierć w Amazonii” na przykładzie działań koncernu Texaco w Ekwadorze). Tego typu wycieki są zwykle mniej widoczne i łatwiejsze do ukrycia, dlatego często dowiadujemy się o nich długo po katastrofie.

Źródło: http://grist.org/article/6-years-after-deepwater-horizon-oil-spill-thousands-of-people-are-still-sick/

ZANIECZYSZCZENIE CIEPLNE

Ciepło przedostające się do rzek i jezior z pobliskich fabryk również stanowi poważne zagrożenie. Przez podniesienie temperatury wody znacznie spada jej zdolność do rozpuszczalnia tlenu (gazy, takie jak tlen, charakteryzują się wyższą rozpuszczalnością w zimnej wodzie, natomiast sole, np. sól stołowa, mają lepszą rozpuszczalnośc w ciepłej wodzie). Mniejsze stężenie tlenu powoduje, że mniej organizmów jest w stanie w niej przetrwać.

PLASTIK

 Plastik jest chyba jednym z największych i najbardziej widocznych przykładów zanieczyszczenia oceanów. Nic dziwnego, plastiku używamy wszędzie, na każdym kroku i nie rozkłada się w środowisku. Stwarza on ogromne zagrożenie dla zwierząt żyjących w oceanach, może powodować ich uduszenie i zaplątanie. Wiele ryb i ptaków często myli plastikowe odpady z pożywieniem i umiera przez wewnętrzne urazy.

Co możemy zrobić?

Oczyszczenie mórz, rzek i oceanów wydaje się w tej chwili prawie niemożliwe. Jedyną opcją jest oddziaływanie na rządy, aby uchwaliły więcej ustaw o ochronie środowiska w skali międzynarodowej. Większa kontrola dużych koncernów oraz wprowadzenie surowszych kar za zanieczyszczanie środowiska również jest dobrą strategią. Przez używanie ekologicznych detergentów, nie wylewanie olejów do ścieków i redukując użycie pestycydów w naszych przydomowych ogródkach sami możemy przyczynić się do zmian.

Wiele informacji na potrzeby tego postu zostało zaczerpniętych ze strony: http://www.explainthatstuff.com/waterpollution.html

Zostaw komentarz

0